Home » Gradovi i varošice, S Vajatima kroz Srbiju

GORNJI MILANOVAC

15.04.09.

gornji-milanocav-1Gornji Milanovac se nalazi u centralnom delu Srbije, u Moravičkom okrugu i zahvata prostor između planina Rudnik na severu i Vujan na jugu. Nalazi se tik uz Ibarsku magistralu, a od “Vajata” je udaljen 45 kilometara.

Prema popisu iz 2002. grad ima 23. 982 stanovnika.

Gornji Milanovac je relativno mlado naselje. Osnovao ga je knez Aleksandar Karađorđević, 1853. godine.

Šest godina grad se zvao Despotovica (ime reke koja protiče kroz gradić), da bi mu knez Miloš Obrenović po povratku na presto, 1859. godine, promenio ime u spomen na brata Milana koji je, oko 1810. godine, umro u Rumuniji.

U samom centru grada može se videti zgrada bivšeg okružnog načelstva, stara bezmalo koliko i naselje. Nedavno je renovirana, i neizbežna je na svakoj razglednici grada.

Gornji Milanovac ukrašavaju i statue osnivača grada kneza Aleksandra Karađorđevića, vojvode Milana Obrenovića, bista Živojina Mišića koji je 1914. godine, komandovao Suvoborsko-kolubarskom bitkom, i dve ploče povelje o osnivanju grada i pomenutoj promeni imena.

Podosta toga o prošlosti, istorijskoj i kulturnoj, nalazi se u Muzeju rudničko-takovskog kraja.

U Gornjem Milanovcu nalazi se i crkva Svete Trojice, zadužbina Miloša Obrenovića iz 1860. godine.

Deo grada je i Brdo mira sa spomenicima iz novije istorije, kao i Norveška kuća (kombinacija vikinškog broda i stare srpske kuće), monument za sećanje na veze srpskih logoraša i Norvežana. To je izraz prijateljstva srpskog i norveškog naroda. U njoj je, takođe, muzejska postavka sa fotografijama, dokumentima i predmetima iz vremena stradanja u norveškim logorima.

Grad je preseljen, a na starom mestu, dva-tri kilometra južnije, još živi Stara čaršija. U njoj je crkva iz 1836. godine i, odnedavno, ovde počivaju kosti, prenete iz Rumunije, vojvode Milana Obrenovića.

takovoTAKOVO

Iako ne i najstarija zanimljivost, Takovo je središte svekolikih znamenitosti, čak i znatno šireg kraja od onoga koji je u granicama opštine Gornji Milanovac.

Tu je, pod barjakom gospodara Miloša Obrenovića, počeo II srpski ustanak. To vreme, od pre 185 godina, današnjem čoveku dočaravaju:

- sasušeni grm-naslednik autentičnog hrasta pod kojim je Miloš uzviknuo “Evo mene, eto vas…”;

- spomenik Ustanku iz 1887. godine, centralni detalj sa slike Paje Jovanovića “Ustanak u Takovu” pretočen u bronzu,

- crkva brvnara s kraja 18. veka u kojoj je prota Melentije Pavlović pričestio ustanike;

- Muzej Drugog srpskog ustanka, smešten u zdanje škole koju je Takovu podario kralj Aleksandar Obrenović, potonji iz dinastije.